Οδηγός επιβίωσης στην Κύπρο
Πρώτες βοήθειες
Κάλεσε βοήθεια. Ακολούθησε τις οδηγίες για το συγκεκριμένο περιστατικό.
Τα πρώτα λεπτά μετρούν πριν φτάσει το ασθενοφόρο. Ένα σεμινάριο πρώτων βοηθειών λίγων ωρών αξίζει περισσότερο από κάθε οδηγό.
Προετοιμασία
- Κάνε σεμινάριο πρώτων βοηθειών (Ερυθρός Σταυρός, ασθενοφόρο, πιστοποιημένοι φορείς).
- Μάθε πού υπάρχει απινιδωτής στη δουλειά και στη γειτονιά σου.
Τη στιγμή που συμβαίνει
- Ενήλικας που δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά: κάλεσε 112 και ακολούθησε τις οδηγίες του χειριστή του τηλεφωνικού κέντρου για καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ). Οι θωρακικές συμπιέσεις δεν εφαρμόζονται σε κάθε περιστατικό πρώτων βοηθειών.
- Αν υπάρχει διαθέσιμος απινιδωτής, ενεργοποίησέ τον και ακολούθησε τις φωνητικές οδηγίες του.
- Αιμορραγία: δυνατή, σταθερή πίεση με καθαρό πανί πάνω στο τραύμα.
- Έγκαυμα: δροσερό τρεχούμενο νερό για 20 λεπτά.
- Πνιγμονή: αν δεν μπορεί να αναπνεύσει ή να βήξει αποτελεσματικά, κάλεσε άμεσα βοήθεια. Οι χειρισμοί εξαρτώνται από την ηλικία και την κατάσταση, μην εφαρμόζεις οδηγίες ενηλίκου σε βρέφος.
Μετά το συμβάν
- Μείνε με τον άνθρωπο μέχρι να έρθει βοήθεια.
- Πες στο πλήρωμα του ασθενοφόρου τι έγινε και τι έκανες.
Ανά περιστατικό
Διάλεξε αυτό που βλέπεις μπροστά σου. Τα βήματα είναι υπενθύμιση για την ώρα της ανάγκης και δεν αντικαθιστούν ένα σεμινάριο πρώτων βοηθειών.
ΚΑΡΠΑ σε ενήλικαΔεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά
- Κάλεσε 112 και βάλε το κινητό σε ανοιχτή ακρόαση. Ο χειριστής του τηλεφωνικού κέντρου θα σε καθοδηγεί.
- Γύρισέ τον να κοιτάει προς τα πάνω, πάνω σε κάτι σκληρό όπως το πάτωμα. Γονάτισε στο πλάι του, στο ύψος του στήθους.
- Ακούμπησε το κάτω μέρος της μιας παλάμης στη μέση του στήθους και πλέξε από πάνω τα δάχτυλα του άλλου χεριού. Κράτα τα μπράτσα ίσια, χωρίς να λυγίζουν οι αγκώνες.
- Πίεσε δυνατά και γρήγορα: 5 έως 6 εκατοστά βάθος, 100 έως 120 συμπιέσεις το λεπτό. Άφηνε το στήθος να επανέρχεται κάθε φορά.
- Αν έχεις εκπαιδευτεί, δώσε 2 εμφυσήσεις μετά από κάθε 30 συμπιέσεις. Αλλιώς συνέχισε μόνο με συμπιέσεις.
- Αν φτάσει απινιδωτής, άνοιξέ τον και ακολούθησε τις φωνητικές οδηγίες του. Συνέχισε μέχρι να έρθει βοήθεια ή να αρχίσει να αναπνέει φυσιολογικά.
Τι να αποφύγεις
- Μη σταματάς τις συμπιέσεις για να ψάξεις σφυγμό.
- Οι οδηγίες αυτές είναι για ενήλικα. Για βρέφος ή μικρό παιδί, ο χειριστής του τηλεφωνικού κέντρου θα σου πει τι αλλάζει.
Αιμορραγία που δεν σταματάΑίμα που τρέχει συνεχώς ή πετάγεται από το τραύμα
- Πίεσε δυνατά και σταθερά πάνω στο τραύμα με καθαρό πανί ή γάζα. Αν δεν έχεις τίποτα, πίεσε με το χέρι σου.
- Κάλεσε 112, ή ζήτα από κάποιον άλλο να το κάνει, χωρίς να αφήσεις την πίεση.
- Αν το πανί γεμίσει αίμα, μην το βγάλεις. Βάλε κι άλλο από πάνω και πίεσε πιο δυνατά.
- Ξάπλωσέ τον και κράτησέ τον ζεστό μέχρι να έρθει βοήθεια.
- Αν αιμορραγεί χέρι ή πόδι, η πίεση δεν αρκεί και έχεις αιμοστατικό ίμαντα που ξέρεις να χρησιμοποιείς, σφίξε τον πάνω από το τραύμα και σημείωσε την ώρα.
Τι να αποφύγεις
- Μη βγάζεις αντικείμενο που έχει καρφωθεί στο τραύμα. Πίεσε γύρω του.
- Μην του δίνεις φαγητό ή ποτό.
ΠνιγμονήΕνήλικας ή παιδί πάνω από 1 έτους που δεν μπορεί να μιλήσει, να βήξει ή να αναπνεύσει
- Όσο μπορεί να βήχει, άφησέ τον να βήχει όσο πιο δυνατά γίνεται. Ο βήχας είναι ο καλύτερος τρόπος να βγει.
- Αν δεν μπορεί να βήξει, γείρε τον μπροστά και δώσε έως 5 δυνατά χτυπήματα στην πλάτη, ανάμεσα στις ωμοπλάτες, με τη βάση της παλάμης.
- Αν δεν βγει, στάσου πίσω του. Βάλε τη γροθιά σου ανάμεσα στον αφαλό και το στέρνο, πιάσε την με το άλλο χέρι και τράβηξε απότομα προς τα μέσα και προς τα πάνω, έως 5 φορές.
- Συνέχισε εναλλάξ, 5 χτυπήματα στην πλάτη και 5 κοιλιακές ωθήσεις. Κάλεσε 112, ή ζήτα από κάποιον άλλο να το κάνει.
- Αν μείνει αναίσθητος, κατέβασέ τον με προσοχή στο έδαφος και ξεκίνα αμέσως ΚΑΡΠΑ.
- Μετά από κοιλιακές ωθήσεις χρειάζεται εξέταση από γιατρό, ακόμη κι αν νιώθει καλά.
Τι να αποφύγεις
- Σε βρέφος κάτω του 1 έτους δεν γίνονται κοιλιακές ωθήσεις. Κάλεσε 112 και ακολούθησε τις οδηγίες του χειριστή.
- Μη βάζεις τα δάχτυλα στο στόμα του στα τυφλά. Μπορεί να σπρώξεις το αντικείμενο πιο βαθιά.
ΈγκαυμαΑπό φωτιά, καυτό υγρό, ατμό ή καυτή επιφάνεια
- Απομάκρυνέ τον από την πηγή της θερμότητας, χωρίς να κινδυνέψεις εσύ.
- Κράτησε το έγκαυμα κάτω από δροσερό τρεχούμενο νερό για 20 λεπτά, το συντομότερο δυνατό.
- Βγάλε ρούχα και κοσμήματα γύρω από το έγκαυμα πριν πρηστεί, εκτός αν έχουν κολλήσει στο δέρμα.
- Σκέπασέ το χαλαρά με διαφανή μεμβράνη τροφίμων ή με καθαρό πανί που δεν αφήνει χνούδι.
- Κάλεσε 112 αν το έγκαυμα είναι μεγαλύτερο από την παλάμη του, βαθύ, στο πρόσωπο, στα χέρια ή στα γεννητικά όργανα, από χημικό ή από ρεύμα, ή αν πρόκειται για παιδί ή ηλικιωμένο.
Τι να αποφύγεις
- Μη βάζεις πάγο, βούτυρο, λάδι ή οδοντόκρεμα.
- Μη σπας τις φουσκάλες.
Θέση ανάνηψηςΔεν ανταποκρίνεται, αλλά αναπνέει φυσιολογικά
- Γονάτισε δίπλα του. Άπλωσε το χέρι του που είναι προς το μέρος σου σε ορθή γωνία, με την παλάμη προς τα πάνω.
- Φέρε το άλλο του χέρι πάνω από το στήθος και ακούμπησε τη ράχη της παλάμης του στο μάγουλο που είναι προς το μέρος σου.
- Λύγισε το μακρινό του γόνατο και τράβηξέ το προς το μέρος σου, ώστε να γυρίσει στο πλάι.
- Γείρε ελαφρά το κεφάλι του προς τα πίσω, για να μένει ανοιχτός ο αεραγωγός.
- Κάλεσε 112 και έλεγχε συνεχώς ότι αναπνέει. Αν σταματήσει να αναπνέει φυσιολογικά, γύρισέ τον ανάσκελα και ξεκίνα ΚΑΡΠΑ.
Τι να αποφύγεις
- Μην τον αφήνεις μόνο του.
- Αν υποψιάζεσαι κάκωση στη σπονδυλική στήλη, μην τον μετακινήσεις, εκτός αν δεν μπορεί να αναπνεύσει αλλιώς.
Αναφυλαξία (σοβαρή αλλεργία)Πρήξιμο σε χείλη, γλώσσα ή λαιμό, δύσπνοια ή ζάλη μετά από τσίμπημα, τροφή ή φάρμακο
- Κάλεσε 112 και πες ότι πρόκειται για αναφυλαξία.
- Αν έχει στυλό αδρεναλίνης, βοήθησέ τον να το χρησιμοποιήσει αμέσως, στην εξωτερική πλευρά του μηρού. Γίνεται και πάνω από το ρούχο.
- Ξάπλωσέ τον με τα πόδια ψηλά. Αν δυσκολεύεται να αναπνεύσει, άφησέ τον να καθίσει.
- Αν δεν βελτιωθεί μετά από 5 λεπτά και υπάρχει δεύτερο στυλό, δώσε και αυτό.
- Σημείωσε την ώρα κάθε δόσης και πες την σε όσους έρθουν να βοηθήσουν.
Τι να αποφύγεις
- Μην τον αφήσεις να σηκωθεί ή να περπατήσει, ακόμη κι αν νιώθει καλύτερα.
- Μην περιμένεις να δεις αν θα περάσει μόνο του.
ΕγκεφαλικόΞαφνική αδυναμία, στραβό στόμα ή μπερδεμένη ομιλία
- Πρόσωπο: ζήτα του να χαμογελάσει και δες αν πέφτει η μία πλευρά του στόματος.
- Χέρια: ζήτα του να σηκώσει και τα δύο χέρια και δες αν το ένα πέφτει.
- Ομιλία: ζήτα του να πει μια απλή φράση και άκου αν μπερδεύει τα λόγια.
- Αν δεις έστω και ένα από αυτά, κάλεσε αμέσως 112.
- Σημείωσε την ώρα που άρχισαν τα συμπτώματα. Οι γιατροί θα τη ρωτήσουν.
Τι να αποφύγεις
- Μην του δίνεις φαγητό, ποτό ή φάρμακα, ούτε ασπιρίνη.
- Μην περιμένεις να περάσει, ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν.
Τι να αποφύγεις
- Μη μετακινείς τραυματία με πιθανή κάκωση στη σπονδυλική στήλη, αν δεν κινδυνεύει.
- Μη βγάλεις αντικείμενο που έχει καρφωθεί στο σώμα. Πίεσε γύρω του.
- Μη σηκώσεις τη γάζα που μούσκεψε. Βάλε άλλη από πάνω και συνέχισε να πιέζεις.
- Μη βάλεις οινόπνευμα ή ιώδιο μέσα σε βαθύ τραύμα.
- Μη βάζεις πάγο, βούτυρο ή οδοντόκρεμα σε έγκαυμα. Δροσερό τρεχούμενο νερό για 20 λεπτά.
- Μη σπάσεις φουσκάλες.
- Μην ξεκολλήσεις ρούχο που έχει κολλήσει στο δέρμα.
- Μη δώσεις φαγητό ή νερό σε άνθρωπο που δεν έχει πλήρη επαφή.
- Μη βάλεις τίποτα στο στόμα ανθρώπου με σπασμούς και μην τον κρατάς ακίνητο.
- Μη χτυπάς στην πλάτη όποιον βήχει δυνατά: ο βήχας δουλεύει.
- Σε ρινορραγία μη γέρνεις το κεφάλι πίσω. Σκύψε μπροστά και πίεσε τη μύτη.
- Μην προκαλέσεις εμετό σε δηλητηρίαση. Κάλεσε το Κέντρο Δηλητηριάσεων, 1401.
- Μην περιμένεις να «περάσει» πόνος στο στήθος ή ξαφνική αδυναμία στο πρόσωπο ή στο χέρι. Κάλεσε 112.
- Συνέχισε την ΚΑΡΠΑ σύμφωνα με τις οδηγίες του τηλεφωνικού κέντρου. Αν φτάσει απινιδωτής, ενεργοποίησέ τον και ακολούθησε τις οδηγίες του για τις αναγκαίες παύσεις και την επανέναρξη των συμπιέσεων.
- Μην αφήσεις μόνο του άνθρωπο που δεν έχει τις αισθήσεις του.
Σχετικά εφόδια
Φαρμακείο πρώτων βοηθειών
Γάζες, επίδεσμοι, αντισηπτικό, τσιρότα, ψαλίδι, γάντια, παυσίπονο.
Γάντια μιας χρήσης και γάντια εργασίας
Γάντια μιας χρήσης για πρώτες βοήθειες και γάντια εργασίας για συντρίμμια ή σπασμένα τζάμια.